Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/content/19/7439119/html/book/page.php:1) in /home/content/19/7439119/html/book/page.php on line 12
ประเพณีการกวนข้าวทิพย์ ของไทย | หนังสือธรรมะ ::mindcyber

ประเพณีการกวนข้าวทิพย์ ของไทย

429 Views

      จากคติศรัทธาความเชื่อของชาวพุทธในประเทศไทยได้ขนานนาม “ข้าวมธุปายาส” ว่าเป็น “ข้าวกระยาทิพย์” หรือ “ข้าวทิพย์” ประเพณีการหุงข้าวทิพย์ในวันเพ็ญเดือน 6 ก่อนวันวิสาขบูชาพบว่ามีมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ประเพณีนี้สืบต่อลงมาจนถึงรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ แล้วว่างเว้นไปและกลับมาเกิดขึ้นอีกครั้งในสมัยรัชกาลที่ 4 ได้ถือเป็นโบราณราชประเพณีปฏิบัติสืบมาจนกระทั่งทุกวันนี้

      สำหรับของที่นำมาปรุง “ข้าวทิพย์” และวิธีการกวนตามแบบไทย มีบันทึกไว้ในหนังสือ “พระราชพิธีสิบสองเดือน” พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 เรียบเรียงได้ดังนี้

ของที่นำมาปรุงข้าวทิพย์

      ของที่นำมาปรุงข้าวทิพย์ 5 ประเภทคือ

ก. ประเภทถั่ว

ข. ประเภทข้าว พืชเป็นหัว เมล็ดธัญพืช

ค. ประเภทน้ำตาล

ง. ประเภทน้ำมัน

จ. ประเภทผลไม้ อันได้แก่ ผลไม้สด ผลไม้คั้นน้ำ ผลไม้แห้ง ผลไม้กวน ผลไม้แช่อิ่ม พร้อมทั้งสมุนไพรปรุงรสได้แก่ ชะเอม

ของปรุง “ข้าวทิพย์”

      เครื่องปรุงทั้ง 5 ประเภทประกอบด้วยของชนิดต่างๆ ดังนี้

      ก. ประเภทถั่ว ได้แก่

1. ถั่วราชมาษ

2.ถั่วดำ

3.ถั่วเหลือง

4.ถั่วเขียว

5. ถั่วขาว

6.ถั่วทอง

7.ถั่วลิสง

8. ถั่วแม่ตาย

       ข.ประเภทข้าว พืชเป็นหัวและเมล็ดธัญพืช ได้แก่

1. ข้าวอ่อนที่คั้นเป็นน้ำนม

2.ข้าวสารหอม

3. ข้าวเม่า

4. ข้าวฟ่าง

5.ข้าวตอก

6. ข้าวโพด

7.ขนมปังจืด (ป่นหยาบพอเป็นเกร็ด)

8.สาคูวิลาด

9. สาคูลาน

พืชเป็นหัว 10. มันเทศ

11. เผือก

12. แห้วไทย

13. แห้วจีน

14. กระจับสด

เมล็ดธัญพืช

15.เมล็ดงา

16. เมล็ดแตงอุลิด

17. ลูกเดือย

18. ผลมะกล่ำใหญ่

      ค.ประเภทน้ำตาล ได้แก่

1. น้ำผึ้ง

2. น้ำอ้อยสด

3. น้ำอ้อยแดง

4. น้ำตาลกรวด

5. น้ำตาลทราย

6. น้ำตาลหม้อ

      ง.ประเภทไขมัน ได้แก่

1. เนย

2. น้ำนมโค

3. มะพร้าวแก่

4. มะพร้าวอ่อน

      จ.ประเภทผลไม้ (ใช้ผลไม้แดงและทุกชนิดที่หาได้)

ผลไม้สดได้แก่

1. ทับทิม

2. ลูกพลับสด

3. ละมุด

4. สาลี่

5. กล้วยหอม

6. กล้วยไข่

7. กล้าย

8. น้อยหน่า

9. เงาะ

10. ลางสาด

ผลไม้คั้นน้ำ ได้แก่

1.ส้มเขียวหวาน

2. ส้มเกลี้ยง

3. ส้มมะเป้น

4. ส้มซ่า

5. ส้มตรังกานู

ผลไม้แห้ง ได้แก่

1. พลับแห้ง

2. อินทผลัม

3. ลำไย

4. พุทราริ้ว

5. ลิ้นจี่

ผลไม้กวน ได้แก่

1.ทุเรียนกวน

2. สัปปะรดกวน

ผลไม้แช่อิ่ม ได้แก่

1.ผลชิด

2. ผลกระท้อน

พร้อมทั้งสมุนไพรปรุงรสได้แก่ ชะเอมสด ชะเอมเทศ รวมของทั้งหมด 62 รายการ