Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/content/19/7439119/html/book/page.php:1) in /home/content/19/7439119/html/book/page.php on line 12
ความรอดพื้นฐานของฆราวาส | หนังสือธรรมะ ::mindcyber

ความรอดพื้นฐานของฆราวาส

395 Views

     ในวันนี้ก็ได้กล่าวถึง ความรอดพื้นฐาน ของฆราวาส ซึ่งได้แก่วัฒนธรรม ที่เนื่องมาจากศาสนาโดยตรง หรือจะเรียกสั้นๆ ว่า"วัฒนธรรมของชาวพุทธ". มันเป็นธรรมดาอยู่ ที่ว่า มนุษย์แต่ละหมู่ละพวกย่อมจะมีวัฒนธรรมของตัวเอง ค่อยๆ เกิดขึ้นตามความจำเป็นหรือเหมาะสม. ความจำเป็น กับ ความเหมาะสม นี้แยกกันไม่ได้หรือที่แท้ก็คือสิ่งเดียวกันโดยใจความ แม้ว่าจะต่างกันโดยตัวหนังสือโดยทางภาษาดูจะเป็นคนละอย่าง แต่ทางปฏิบัติแล้วก็คือสิ่งๆ เดียว

      ความจำเป็น ทำให้เกิดอะไรมาบางอย่าง แล้วมันต้องเกิดเหมาะสมแก่ความจำเป็นเสมอไป. วัฒนธรรมของคนทุกชาติทุกภาษาก็มีลักษณะ อย่างนี้ จนกระทั่งชาวพุทธเราก็มีวัฒนธรรมของเราเองเกิดขึ้น เมื่อเราได้รับพุทธศาสนา. เพราะว่าเป็นธรรมดาที่ทุกคนจะต้องถือเอาสิ่งที่ดีกว่า ชะเง้อหาสิ่งที่ดีกว่า. เมื่อพบอะไรเข้าก็จะสนใจ ในข้อที่มันจะดีกว่าที่เรามีอยู่แล้ว ก็สนใจที่จะรับเอามา; แต่มันก็ขึ้นอยู่กับสติปัญญาที่จะพิจารณาสิ่งๆ นั้น ถูกหรือผิดมันขึ้นอยู่กับสติปัญญานั้นๆ. ถ้ามีความโง่ก็ไปรับเอามาอย่างที่เป็นอันตราย แต่ถึงอย่างนั้นก็ไปรับเอามาด้วยความหวัง ว่าจะได้สิ่งที่ดีกว่าอยู่เหมือนกัน. ถ้าโง่ก็ไปเอาสิ่งเลวกว่ามาเป็นสิ่งที่ดีกว่าก็ได้. ดังนั้น ขอให้ระวังในข้อนี้ไห้มากที่สุด ในเรื่องที่เกี่ยวกับวัฒนธรรม โดยเฉพาะในปัจจุบันนี้.

     สำรับคำพูดที่ใช้เรียกชื่อสิ่งนี้ อาจจะมีมากคำ ซึ่งคุณก็ได้ยินอยู่เป็นประจำเรามีคำว่า :- วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณีพิธีรีตองอะไรต่างๆ หลายคำด้วยกัน; มันผิดได้ด้วยกันทั้งนั้น และมันถูกได้ด้วยกันทั้งนั้น; แล้วแต่ว่าจะมีความรู้และสติปัญญาเข้าไปแทรกอยู่มากน้อยเท่าไร. คำแต่ละคำนี้จะมีความสำคัญที่สุดอยู่ที่คำว่า"วัฒนธรรม" คือเครื่องมือสาหรับให้เกิดความเจริญก้าวหน้า. เรามีขนบธรรมเนียม ประเพณี พิธีรีตอง ก็คือระเบียบปฎิบัติเกี่ยวกับวัฒนธรรม ตามขนบธรรมเนียมประเพณี ตามพิธีรีตอง จนกระทั่งงมงายไปในที่สุด ก็เป็นวัฒนธรรมงมงาย.

     ตรงนี้อยากจะเตือนอยู่เสมอ คำว่า “วัฒนะ” หรือ“ ความเจริญ"นี้ มีความหมายเป็นทาง ๒ แพร่ง หรือกำกวม. ตัวหนังสือแท้ๆ ก็แปลว่ามีมากขึ้น หรือรกหนาขึ้น นั้นคือคำว่า "วัฒนะ"; ที่มันรกหนาขึ้นจนเกิดโทษขึ้นก็มี เช่นหญ้ารก หรือผมบนหัวรกอย่างนี้ บาลีเรียกว่าวัฒนะทั้งนั้น. มันก็เลยเป็นวัฒนะที่ทำให้เกิดปัญหายุ่งยากลำบากให้นึกถึงค่าว่า "อย่าเป็นคนรกโลก" รก คำนี้ก็คือคำว่า วัฒนะ ด้วยเหมือนกัน; ภาษาบาลีเป็นอย่างนี้. เมื่อเราพูดถึงความเจริญหรือใช้คำว่า พัฒนา อย่างในสมัยปัจจุบันนี้ มันก็คือทำให้มากขึ้น. ถ้าพัฒนาผิด ก็มากขึ้นในทางที่ยุ่งยากลำบากมากกว่าแต่ก่อน; นี้ก็มีอยู่บ่อยๆ ในที่การพัฒนากันไปในทางที่ยุ่งยาก จนเกิดปัญหาหลายอย่างซ้อนๆ กันขึ้นมา