Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/content/19/7439119/html/book/page.php:1) in /home/content/19/7439119/html/book/page.php on line 12
กำลังทั้ง ๔ อยู่ที่ "ธรรม" | หนังสือธรรมะ ::mindcyber

กำลังทั้ง ๔ อยู่ที่ "ธรรม"

386 Views

     เราพูดวันนี้ก็ได้แต่หัวข้อเท่านั้น รายละเอียดไปหาเอาเอง. สรุปว่ากำลังกายอย่างหนึ่ง กำลังจิตอย่างหนึ่ง กำลังความรู้อย่างหนื่ง กำลังความถูกต้องอีกอย่างหนึ่ง; แล้วทั้งหมดมันก็สำเร็จอยู่ที่คำว่า “ธรรม”เพียงคำเดียว. ถึงกำลังกายมันก็อยู่ในพวกธรรมชาติเป็นธรรม กำลังจิตก็เป็นธรรมชาติเป็นธรรม กำลังความรู้ หรือปัญญา ก็เป็นธรรม กำลังพระธรรม นี่ก็คือธรรม; แต่มันแยกแขนงลดหลันกันลงไป เพราะถ้าเราไม่แยกให้มันเป็นเรื่องๆ ไปเราก็ปฏิบัติไม่ได้.

     อย่างเช่นกำลังกาย ก็ไปบำรุงร่างกายให้มีกำลัง นับแต่กินอาหารให้ดี นอนหลับให้ดี อะไรให้ดี เป็นเรื่องของทางอนามัย; แล้วหาเครื่องมือแวดล้อมกำลังกายนี้ จากเพื่อนฝูง จากสิ่งแวดล้อมอย่างอื่น เช่นทรัพย์สมบัติ มันก็มีกำลังกายมากขึ้น จ้างคนมาทำอะไรเท่าไรก็ได้; หรือมีเครื่องทุ่นแรงไว้ก็ได้.

     ทางกำลังจิต ก็อบรมให้มีศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิโดยเฉพาะ

     ทางความรู้ ก็ให้เป็นความรู้อยู่ในขอบเขต อย่าให้มันเป็นความรู้ที่มันพร่าออกไปจนมันไม่มีจุดจบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือสิ่งที่เรียกว่า "ปรัชญา” ของสมัยปัจจุบัน. คนนี้ว่าอย่าง คนโน้นว่าอย่างล้วนเป็นอย่างๆ อย่างๆ ไม่รู้กี่อย่าง สำหรับมาชนกันเล่น; มันเป็นเรื่องจับแพะชนแกะอย่างไม่มีที่สิ้นสุด เรียกว่าไม่มีขอบเขต. ความรู้ต้องอยู่ในขอบเขตสิ่งที่เราต้องการจะรู้ ควรจะรู้. เราต้องมีปัญหาของเราโดยเฉพาะ แล้วก็จะแก้ปัญหานั้น; แล้วในที่สุด ก็ทำให้มันเป็นธรรม คือถูกต้อง. ข้อนี้ขอให้ระลึกนึกถึงพระพุทธภาษิตที่สำคัญที่สุด แต่ฟังดูแล้วน่าขัน : ธมฺม สุจริตฺ จเร - จงประฤติธรรมให้สุจริต. ประพฤติธรรมะให้สุจริต; นี้กำชับไว้ทีเดียวว่าประพฤติธรรมะนั้นก็ต้องประพฤติให้สุจริต; คือประพฤติคดโกงก็ได้ มันน่าไหว้หลังหลอกต่อธรรมะก็ได้ นับถือพระพุทธเจ้าอย่างหน้าไหว้หลังหลอกก็มี.

     เดี๋ยวนี้เรามีหลักเกณฑ์ มีหลักปฏิบัติอย่างนี้แล้ว เราก็ยังต้องจงรักภักดีต่อหลักเกณฑ์ต่ออุดมคตินั้นแล้วประพฤติให้มันสุจริตทีนี้นักเรียนก็เรียนกันแต่หัวข้อ ทั้งนี้ได้ประพฤติด้วยซ้ำไป; แล้วจะประพฤติให้มันสุจริตได้อย่างไร. เพราะว่าเมื่อลงมือประพฤติแล้ว เราก็ยังจะต้องประพฤติให้มันสุจริต อย่าให้ถูกติเตียนได้ว่า เราเล่นตลกพลิกแพลงอะไรอย่างนั้น-อย่างนี้

      ทีนี้ ยังเหลืออยู่อีกเพียงนิดเดียวว่า ปัญหาที่ว่าจะป้องกันแก้ไขความอ่อนเพลียในการงานนั้น คุณต้องเอากำลังเหล่านี้ไปใช้. นี่ผมก็ตอบอย่างเอาเปรียบ หรือกำปั้นทุบดิน. ความอ่อนเพลียไม่มีกำลังใจจะทำงานนี้ หรือเมื่อทำงานอยู่ก็เหนื่อยหน่าย ท้อแท้ เสร็จแล้วมันก็ยังเบื่อระอา. นี้ต้องสร้างกำลังนี้ขึ้นมาใหม่ให้ครบบริบูรณ์ โดยหลักที่เรียกว่า พละ หรืออินทรีย์ มีอยู่ ๕ อย่าง คือ -ศรัทธา วิริยะ สติสมาธิ ปัญญา; ก็คือที่เรากำลังพูดอยู่แล้วเวลานี้. มีศรัทธา วิริยะ สติปัญญา รายละเอียดอยู่ในหนังสือนวโกวาทหรือคำอธิบายนวโกวาทและผมก็อธิบายแต่เค้าทีสาคัญๆ แล้วเมื่อตะกี้; แล้วมันไปจบอยู่ที่ปัญญา เป็นอันที่ ๕.