Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/content/19/7439119/html/book/page.php:1) in /home/content/19/7439119/html/book/page.php on line 12
ฆราวาสเป็นรังของความยุ่งยาก | หนังสือธรรมะ ::mindcyber

ฆราวาสเป็นรังของความยุ่งยาก

389 Views

     นี่เราพูดกันโดยหลักทั่วๆ ไปว่า ฆราวาสครองเรือน ฆราวาสมีครอบครัว มีบุตร ภรรยาสามี มีทรัพย์สมบัติ มีการสังคมที่ผูกพันกันยุ่งไปหมด เพราะฉนั้นปัญหาจะต้องมีขึ้นมากกว่าบรรพชิต; ก็เรียกว่าฆราวาสนี้เป็นรังของความยุ่งยาก ลำบาก สับสนวุ่นวาย โกลาหล. แต่มันมีทางออกหรือทางที่จะต้องคิดอย่างที่ได้พูดมาแล้วแต่วันก่อนอีกเหมือนกันว่า สิ่งเหล่านั้นมันก็ไม่ได้มีมาสำหรับให้เป็นทุกข์ หรือเป็นความทุกข์โดยตรงโดยเฉพาะเจาะจง มันมาให้สำหรับเป็นบทเรียนก็ได้ หรือมาสอบไล่ มาเลื่อนชันมนุษย์ก็ได้. คนที่ออกไปบวชเป็นบรรพชิต หรือเป็นฤๅษีมุนีอยู่ในป่าเพราะเบื่อฆราวาสนั้น ก็เพราะว่าความเป็นฆราวาสมันสอนให้ เขาจึงรู้จักเบื่อ เพราะฉะนั้นต้องถือว่ามันเป็นบทเรียน หรือมันเป็นโรงเรียน. ถ้าคนโง่เกินไป ไม่รู้จักเบื่อ ก็ต้องทนอยู่ที่นั่น ถ้าคนรู้จักเบื่อมันก็ออกไปได้; แต่แล้วอย่าลืมว่าสิ่งเหล่านั้นสอนให้ คือทรัพย์สมบัติ บุตรภรรยาสามี อาชีพการงานปัญหาสารพัดอย่างนี้มันสอน มันสอนให้ ถ้าเรามองมันไปในแง่ของความทุกข์มันก็เเป็นทุกข์แต่ถ้ามองในแง่ดีกันบ้าง มัน ก็จะยุติธรรม คือว่ามันเป็นสิ่งที่มาสอนให้ มาผลักไสให้เราก้าวไปโดยเร็ว เพราะฉะนั้น ถ้าไม่มีชีวิตแบบฆราวาสเป็นมาตรฐานอยู่อย่างนี้คนเราก็คงจะไม่ฉลาดกี่มากน้อย เพราะอุปสรรคหรือความทุกข์ นั้นมันเป็น เครื่องช่วยให้เกิดความฉลาดในภายหลังทั้งนั้น.

     ทีนี้ดูกันในพระบาลีบ้าง ก็พูดอย่างเดียวกัน มีคำตรัสของผู้ที่เป็นบัณฑิตหรือแม้แต่ของพระพุทธเจ้าเอง ก็พูดอย่างที่เขาพูดกันทั่วๆไปว่า. ฆราวาสนี้อึดอัด เป็นทางมาแห่งธุลี. ถ้าแปลเป็นไทยว่าอย่างนั้นฆราวาสนี้คับแคบอึดอัดเป็นทางแห่งธุลี; ความเป็นบรรพชิตเป็นนักบวชนั้นโล่งโถงอย่างอากาศ แล้วก็ไม่เป็นทางมาแห่งธุลี. สมฺพาโธแปลว่าอึดอัด คือถูกกระทบกระทั่งรอบด้าน. ชีวิตฆราวาสนั้นเป็นสมฺพาโธคืออึดอัด แล้วก็เป็นทางมาแห่งธุลี ธุลีในที่นี้คือกิเลส. อึดอัดคับแคบก็หมายความว่ามันถูกระทบกระทั่งรอบด้าน เดี๋ยวเรื่องนั้นเดี๋ยวเรื่องนี้ เดี๋ยวเรื่องโน้น คล้ายๆ กับว่ามันมาสอบไล่ แล้วมันก็เป็นทางมาแห่งธุลีคือกิเลส ก็จริงเหมือนกัน แต่ว่ามันจะเกิดธุลี หรือไม่เกิดธุลีนั้น มันก็ขึ้นอยู่กับบุคคลนั้นอีก. เขาวางเป็นหลักไว้ทั่วไปอย่าง นี้ .

     ทีนี้บรรพชิตมันก็ออกไปเสียจากบ้าน จากเรือน จากครอบครัวจากทรัพย์สมบัติ จากญาติพี่น้อง จากสังคมอะไรต่างๆ มันก็ไปในทางตรงกันข้าม คือโล่งโถงเหมือนอากาศ แล้วก็ไม่ค่อยมีทางมาแห่งธุลีฝรั่งคนหนึ่งเขาเอาบาลีนี้ไปแปลเป็นคำกลอน เข้าทีมาก :
A den of strife, is household life,
And filled with toil and need;
But free and high as the open sky,
Is the life the homeless leads.

     นี่คุณฟังดู เขาก็ถูกและไพเราะ : ความเป็น homehold 1ifeก็คือชีวิตฆราวาส เป็น den of strife เป็นดงหรือเป็นถ้ำของความสับสนวุ่นวาย เต็มไปด้วยความทะเยอทะยานและความต้องการ filled with toil and need เพราะว่าฆราวาส นี้มันเต็มไปด้วยความทะเยอทะยานและความต้องการ มันจึงเป็นดง เป็นถ้ำที่สะสมหมักหมมเรื่องของความกระทบกระทั่ง. คุณไปหลับตามองดูก็แล้วกัน มันเป็นภาพพจน์ที่พอจะมองเห็นได้. ฆราวาสมี toil and need มาก ก็เห็นอยู่ชัดๆ ว่ามันต้องการมาก ต้องการเพื่อตัวเองก็ต้องการมาก ต้องการเพื่อบุตรภรรยาสามี ก็ต้องการมาก ต้องการอย่างนั้นอย่างนี้ก็มาก. ส่วนพระ จะมีแต่บาตรกับจีวรก็พอ แล้วก็เดินเร่ร่อนไปอยู่ที่ไหนก็ได้; มันต่างกันอย่างนี้. เพราะฉนั้นจึงเปรียบพระเหมือนกับว่านก มีแต่ปีกก็พอ นกมีสมบัติเพียงแต่ปีกอย่างเดียวก็พอ เพราะปีกช่วยให้นกบินไปได้ เมื่อมันบินไปได้มันก็พบอาหาร พบอะไรตามที่มันจำเป็นแก่ชีวิตไปหากินได้เท่านั้นเอง. ชีวิตของพระเหมือนกับนกมีสมบัติแต่เพียงปีกเท่านั้น .

     ส่วนฆราวาสนั้นอะไรๆ เป็นสมบัติ จะเรียกว่านับไม่ไหวก็ได้เหมือนสัตว์อะไรก็เปรียบยาก เมื่อเปรียบบรรพชิตกับนกแล้ว จะเปรียบฆราวาสกับอะไรคุณไปคิดดูเอง ผมไม่มีปัญญาจะเปรียบเทียบ คือมันจะยิ่งกว่าวัวควายหรืออะไรไปเสียอีก เพราะว่ามันมีอะไรๆ มากเกินไปเพราะฉะนั้น ถ้าจะให้ยึดหลักว่า ฆราวาสแล้วต้องเป็นทุกข์ บรรพชิตต้องไม่เป็นทุกข์ มันก็ตั้งอย่างนี้ ก็ต้องมองกันในแง่นี้ เป็นบรรพชิต ให้ถูกต้อง เป็นฆราวาสให้ถูกต้อง มันก็ยังมีข้อเสียเปรียบกันอยู่อย่างนี้เพราะฉนั้นความทุกข์ในฆราวาสก็มีมากกว่า เพราะทุกอย่าง มันเป็นทางแห่งธุลี แล้วมันได้เกิดขึ้นจริงๆ ด้วย คือกิเลส นานาชนิด.