Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/content/19/7439119/html/book/page.php:1) in /home/content/19/7439119/html/book/page.php on line 12
๓. ผู้ครองเรือนที่มีธรรมะเป็นเครื่องมือ | หนังสือธรรมะ ::mindcyber

๓. ผู้ครองเรือนที่มีธรรมะเป็นเครื่องมือ

384 Views

     สำหรับพวกเราล่วงมาถึงเวลา ๒๐.๓๐ น. แล้ว. ในวันนี้จะได้พูดกันถึงเรื่อง ฆราวาสธรรม ซึ่งหมายถึง ฆราวาสธรรม ที่เป็นธรรมะประเภทเครื่องมือ. ในครั้งที่แล้วมาได้ชี้ให้เห็น ตัวฆราวาสธรรมโดยตรงไว้ถึง ระดับคือต่ำ-กลาง-สูง.ฆราวาสจะต้องมีฆราวาสธรรมทั้ง๓ระดับ จึงจะเป็นฆราวาสที่มีความสุข. ฆราวาสธรรมต่ำๆ ก็คือเรื่องทำมาหากิน เรื่องการสังคม เรื่องทิศหก เป็นต้น; นี้ต้องปฏิบัติให้ดีจะได้มีทรัพย์ มีเกียรติยศ มีสังคมที่ดี ก็เป็นอันเสร็จเรื่องไปตอนหนึ่งสาหรับฆราวาส สำหรับหน้าที่ของฆราวาส ซึ่งมีฆราวาสธรรมในขั้นต่ำเป็นคู่กัน

     ทีนี้ฆราวาสควรจะต้องมีฆราวาสธรรม ในขั้นกลางไว้คือ รู้จักพระพุทธ รู้จักพระธรรม รู้จักพระสงฆ์ แล้วก็มีศีลที่ดี; นี้ก็หมายความว่าเป็นเรื่องสูงขึ้นไป สำหรับจะได้มีจิตใจสูงขึ้นไปในทางธรรม นี้เรียกว่าฆราวาสธรรมในระดับกลาง ซึ่งจะต้องรู้จ้กหลักของพระศาสนาอย่างถูกต้อง และมีความศรัทธา ความเชื่อ ความเลื่อมใส แน่นแฟ้น ในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ และมีศีลดี; ก็ได้ความสุขใจในขั้นที่สูงขึ้นไปด้วยเหมือนกัน. แต่เท่านี้ยังไม่พอฆราวาสจะต้องมีฆราวาสธรรมขั้นสูงอีกขั้นหนึ่ง คือธรรมะในขั้นสูงที่เรียกว่า สุญญตา หรืออนัตตา สาหรับฆราวาส จะได้ปลงตก ในเมื่อสิ่งต่างๆ วันนี้เป็นไปตามปรารถนา เช่น ความวิบัติเกิดขึ้น หรือความทุกข์อย่างอื่นเกิดขึ้น แม้ที่สุดแต่ความเจ็บไข้เป็นต้นก็ดี เขาจะได้มีความรู้เรื่องสุญญตา อนัตตา มาเป็นเครื่องปลง แล้วก็สลัดความทุกข์ที่เกิดขึ้นมาจากการวิบัติ หรือการที่จะต้องเป็นไปตามธรรมชาตินั้นออกไปเสียได้ เลยไม่มีความทุกข์; มิฉะนั้นจะเป็นฆราวาสที่โง่เขลามีความทุกข์ ในเมื่อสิ่งต่างๆ มันไม่เป็นไปตามที่ตนปรารถนา.

     ฆราวาสควรจะรู้เสียด้วยว่า มันไม่มีอะไรที่จะเป็นไปตามปรารถนาของเราไปทุกสิ่งทุกอย่าง; เป็นไปตามปรารถนาได้น้อยมากแล้วมันก็ยากที่จะเป็นด้วย. เพราะฉะนั้น เราต้องมีธรรมะในขั้นสูงสำหรับแก้ปัญหาข้อนี้ ซึ่งอย่าให้ฆราวาสตกนรกทั้งเป็น อย่างต้องนั่งร้องไห้บ่อยๆ; เมื่อลูกตาย เมื่อผัวตาย เมื่อเมียตาย หรือเมื่อวิบัติด้วยโจรภัย อัคคีภัย หรือจะต้องเจ็บ ต้องไข้ในลักษณะที่รักษาไม่ได้ฆราวาสนั้นก็จะไม่ต้องเป็นทุกข์มาก. นี่ฆราวาสต้องมีฆราวาสธรรมถึง ๓ ระดับอย่างนี้.

     แต่บางคนเขาไม่ยอมให้มีหลักอย่างนี้ ไม่ยอมให้ถือว่าเรื่องธรรมะชั้นสูง เช่นสุญญตาเป็นต้นนั้น ว่าเป็นเรื่องของ ฆราวาส; แต่ในพระบาลีมีอยู่ชัดในพระไตรปิฎกนี้ พระพุทธเจ้าตรัสว่าเรื่องสุญญตาเป็นเรื่องที่เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่ฆราวาส ตลอดกาลนาน. คุณเอาไปคิดดูเอง คุณจะประสบว่าในประเทศไทย ในกรุงเทพฯ นี้แหละ ไม่ใช่ที่อื่น เขาจะคัดค้านเรื่องฆราวาสจะต้องรู้ จะต้องเรียนเรื่องสุญญตาเป็นต้น; หาว่าสูงไป เอามาสอนนั้นไม่ควร; แล้วว่าจะเป็นอุปสรรคแก่ความเจริญของฆราวาสด้วย; มันผิดกันอยู่อย่างนี้. ส่วนผมก็ยังขอยืนยันอยู่ตามเดิมว่า ฆราวาสจะต้องมีฆราวาสธรรมใน ๓ ระดับนี้ระดับต่ำ เพื่อทำมาหากิน; ระดับกลาง เพื่อประกอบการบุญการกุศลทางจิต ทางวิญญาณ ทางศาสนา; ระดับสูง เพื่อป้องกันความทุกข์ทางจิต ทางวิญญาณ ที่จะเกิดขึ้นแก่ฆราวาสเป็นประจำ เช่นลูกตายเมียตาย เป็นต้น เมื่อครบทั้ง ๓ อย่าง ก็จะเป็นฆราวาสที่ไม่ตกนรกทั้งเป็น. นี้เป็นเรื่องที่เราได้พูดกันแล้ว และเป็นหลักตายตัวที่จะต้องปฏิบัติให้ได้ ขอย้ำว่าเป็นเรื่องที่จะต้องปฏิบัติให้ได้.

     ทีนี้เราก็มักจะปฏิบัติไม่ได้ จึงต้องมีธรรมะสำหรับฆราวาสอีกหมวดหนึ่ง มาเป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้ปฏิบัติให้ได้. ดังที่ผมได้กล่าวแล้วว่า ธรรมะแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือธรรมะประเภทที่เราจะต้องปฏิบัติ และธรรมะประเภทที่จะช่วยให้เราปฏิบัติได้ ในสิ่งที่เราจะต้องปฏิบัติ. วันนี้จะพูดใน ฆราวาสธรรม ประเภทที่เป็นเครื่องมือ สำหรับให้ปฏิบัติฆราวาสธรรม อย่างที่กล่าวมาแล้ว.๓ ระดับนั้นได้.